Almanya’da yaşayan tanınmış Yazar Kemal Yalçın’dan Türkiye – Almanya ilişkilerinin tarihine ilişkin yeni bir kitap daha.
Yalçın, Dresden’de 1900’li yıllarda kurulan ve cami görünümlü mimarisiyle tarihe geçen Yenice Sigara Fabrikası’nın öyküsünden hareketle “Selamün Aleyküm Sigarası / Osmanlı – Almanya İlişkilerinde Tütün ve Siyaset” başlığı altında yayınlanan kitabında, sadece bu fabrikayı değil, öncesi ve sonrasına ilişkin bir bölümü ilk kez ortaya çıkan zengin bir tarihi, siyasal ve kültürel arka planını da ele alarak uzun okurlarıyla uzun bir yolculuğa çıkıyor.
Almanya’da 30 yıl boyunca Türkçe öğretmenliği de yapan Yalçın, bu konuyu araştırmaya 2017 yılında Bochum’daki Güneş İlkokulu’da öğrencileriyle “Ben kimim, nereden geldim?” ve “Türkiye – Almanya ilişkileri” konusunu işlerken Dresden’deki yedi minareli, üç şerefeli, kubbeli sigara fabrikasıyla karşılaştıktan sonra başlamış.
Bu fabrikada “Selamün Aleyküm” ve “Yenice” (o zamanki yalışıyla “Selam Aleikum Cigaretten ve Yenidze) markalarının yanısıra 1900’li yıllarda Almanya’da moda olan “Muhammet Orta Doğu’nun İncisi” ve “Enver Bey” markalarıyla da sigara üretildiğine işaret eden Yalçın’ın ders sırasında öğrencilerinden gelen “Öğretmenim, Selamün Aleyküm Sigarası olur mu? Günah değil mi?” sorusu üzerine başlattığı ve yıllar süren araştırmalarının sonunda ortaya çıkan 408 sayfalık, çok sayıda tarihi belge ve görsel malzeme içeren kitabı kısa bir süre önce İstanbul’da Yeni Anadolu Yayınları (YAY) tarafından yayınlandı.
Yalçın kitabıyla ilgili olarak “Bu kitap bir tarih kitabı değildir” diyor, ancak Bochum’dan başlattığı, Dresden ve İstanbul’da sürdürdüğü yıllar süren tarih yolculuğunun bu kapsamlı belgesel eserin, o dönemleri araştıran tarihçiler için de zengin bir kaynak olduğuna şüphe yok. Türk tütününün Avrupa’ya uzanan serüveninin yanısıra, 1600’lerden sonra Avrupa’da yayılan “Türk modası”, Saksonya Kralı’nın kurduğu “Yeniçeri Ordusu” ve mehter takımı gibi renkli ayrıntıları da içeren kitap, aynı zamanda Alman emperyalizminin Osmanlı İmparatorluğu’na nüfuz etme siyasetini tarihsel arka planıyla birlikte daha iyi anlayabilmek için önemli bir başvuru eseri niteliğinde.
Bu konu derste önlerine geldiğinde öğrencilerine okuyup, öğrenmeye, aratıştırıp yazmaya ve soruları yanıtlamaya söz verdiğini belirten Yalçın, kitabını o dönemki öğrencilerine seslendiği bir mektupla noktalıyor:
“Sizlere söz verdiğim zaman bu konunun derinliğini, genişliğini, önemini bilmiyordum. Size iki üç sonra cevap verebileceğimi sanıyordum. Araştırmalarıma, kaynakları okumaya başlayınca yanıldığımı anladım. Sevgili Öğrencilerim. Size verdiğim sözü ancak dokuz yıl sonra yerine getirebildim... Ben sizlere anlatmıştım ve hala anlatıyorum. Sizler büyüdünüz, birçoklarınız evlendiniz, yuva kurdunuz. Eşinize, çocuklarınıza, annenize, babanıza, kardeşlerinize, ilgi duyanlara bu kitapta okuyup, öğrendiklerinizi anlatırsanız çok mutlu olurum... Bu dünya sizlerle birlikte daha güzel ve anlamlıdır. İyi ki varsınız.”
40 KİTAPLI, ÇOK ÖDÜLLÜ YAZAR
Kemal Yalçın, 1952 yılında Denizli’nin Honaz bucağında doğdu. Isparta Gönen Öğretmen Okulu’nda okudu. İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Türkiye’de felsefe öğretmenliği, gazetecilik ve yayıncılık yaptı.
Yazarlık hayatına 1973’de başladı. Bugüne kadar 40 kitap yayınladı. Kitapları, yazıları, şiirleri 16 dile çevrildi. Kitaplarının hepsini Almanya’da yazdı. Şiir, öykü ve romanlarında barış, kardeşlik, dostluk, vefa, toplumsal uyum, birlikte yaşam, insan ve doğa sevgisini işledi. Anadolu’nun Evlatlarının başlarına gelen acı ve tatlı olayları, Türkiye’de tabu olan konuları ele aldı.
Emanet Çeyiz adlı romanıyla Türk edebiyatında mikro tarih belgesel roman tarzında yeni bir çığır açtı.Anadolu’nun Evlatlarının gerçek romanlarını yazdı.
Seninle Güler Yüreğim adlı belgesel romanı, 2015 yılında ABD’de sahnelendi.
Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü tarafından 2016 yılında “Kemal Yalçın Arşivi” kuruldu.
Haymatlos adlı kitabında, 1933-1945 döneminde, Nazi rejiminden kaçarak Türkiye’ye sığınmış olan Alman bilim insanlarının ve Haymatlos Almanların Türkiye’de yaşadıkları hayatı romanlaştırdı. Almanya’da iki dilli çocuk kitapları yayınladı. Almanya’da, Bochum şehrinde, 30 yıl Türkçe Öğretmenliği yaptıktan sonra 2018 yılında emekli oldu. Halen Almanya ve Türkiye’de yaşamaktadır. Yalçın’ın şiirleri, romanları, araştırmaları, çocuk kitapları şimdiye kadar çok sayıda saygın edebiyat ödülüne layık görüldü.
1998 yılında aldığı “Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı Roman Başarı Ödülü” ve “Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Özel Ödülü”yle, bir yıl sonra aldığı “Türkiye–Yunanistan Dostluk ve Barış Ödülü” gibi.
Almanya, Hollanda, Belçika, İsviçre, Fransa’da yaşayan Türkiye kökenli yazar, şair, sanatçıların oluşturduğu bir edebiyat çalışma grubu olan Avrupa Türkiyeli Yazarlar Grubu’nun (ATYG) kurucuları arasında yer alan Kemal Yalçın, bu grubun eş başkanlığını da yürüyütüyor.
Yorumlar