Metin YETİM
Eğitim öğretim yılının son ders zili cuma günü çalacak. 2025-26 Eğitim Dönemi’ni geride bırakan 18 milyon öğrenci ve yüzbinlerce eğitimci yaz tatiline başlayacak. İktidarın politikaları sonucu bu eğitim yılında da zor günler yaşandı. 2025-26 öğretim yılında okullardaki tarikat ve cemaat kuşatması büyüdü, MESEM dolasıyla çocuk işçiliği ve ölümleri arttı, keyfi olarak üniversite kapatıldı, ekonomik krize ve mobinge maruz kalan öğretmenler intihara sürüklendi. Yaşanan onca şeyin yanında açlığa mahkûm edilen özel sektör öğretmenleri ve mülakat mağduru öğretmenler haklarını istedikleri için şiddet gördü, gözaltına alındı. İktidarın sırtını döndüğü öğretmenler açlık grevi yapmak zorunda kaldı. Eğitimin tüm bileşenlerinin mağdur edildiği, nitelik eğitimin ortadan kaldırıldığı, eğitimin piyasacı anlayışa terk edildiği bu dönemde Ramazan Genelgesi, ülke tarihinde görülmeyen katliamlar ve öğretmenlere yapılan zulüm öne çıktı.
MESEM CAN ALDI
2025-26 eğitim öğretim döneminde 509 bin 85’i MESEM kapsamında 254 bin 60’ı mesleki eğitim adıyla 765 bini çocuk, sermayeye kurban edildi. 2023 yılı Ağustos ayından bu yana en az 20 MESEM'li çocuk işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Bakan Tekin, MESEM’leri "Hem iktisadi hem ahlaki omurgalardan biridir. Üretim damarını kesmeye çalışıyorlar” diyerek savundu.
EĞİTİMCİYE AÇLIK
Özel sektör öğretmenleri ve mülakat mağduru öğretmenlerin taban maaş hakları ve verilen sözlerin tutulması için başlattıkları açlık grevi 9. gününü geride kaldı. Öğretmenler aç ve susuz bir biçimdeki grevine cop ve biber gazıyla müdahale edildi.
ÜNİVERSİTEYE AÇ-KAPA
Tek adam rejiminin eğitimdeki keyfi devam etti. Ülkenin en eski vakıf üniversitelerinden biri olan Bilgi Üniversitesi, Erdoğan’ın bir imzasıyla kapatıldı. Öğrencilerin 3 gün süren kararlı direnişinin sonucunda Erdoğan geri adım attı ve üniversite eğitime açıldı.
RAMAZAN GENELGESİ
Şubat ayında Bakan Yusuf Tekin imzasıyla tüm eğitim kademelerinde Ramazan ayı süresince dini etkinlikler düzenlenmesine ilişkin genelge yayınlandı. Veliler ve kamuoyundan gelen tepkiler üzerine Danıştay, MEB'den savunma istedi. Yürütmenin durdurulması talebinin, bakanlığın savunması alındıktan veya yasal savunma süresi tamamlandıktan sonra değerlendirileceği açıklandı.
MAARİF MODELİ
Geçen yıl kademeli olarak hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bu yıl da okullarda uygulanmaya devam edildi. Eğitimde iktidarın ideolojik profiline uygun gençler yetiştirmeyi hedeflediği modele karşı tepkiler yükseldi.
GERİCİ PROTOKOLLER
Devlet okulları yaz tatillerinde Bilal Erdoğan’ın yöneticisi olduğu TÜGVA'ya teslim edilmeye devam edilecek. TÜGVA yaz tatilinde okullarda “Kuran-ı Kerim, Temel Dini Bilgiler, Hadis” dersleri verecek.
Ayrıca Nur Cemaati’ne yakınlığıyla bilinen Uluslararası Eğitimciler Derneği (ULUED) ile imzalanan protokol kapsamında, matematik ve fen bilimleri derslerinin dini içeriklerle harmanlanarak anlatılmasını öngören rehber kitaplar hazırlandı.
VERESİYE DEFTERLERİ
AKP iktidarının yarattığı ekonomik darboğaz, ortaokul öğrencilerini bile "veresiye"yle tanıştırdı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, "10-12 yaşındaki evlatlarımızı okul kantininde borç karşılığı yarım kaşarlı tost almaya mecbur bıraktılar" diyerek konuyu gündeme taşıdı. Okul kantinlerinde öğrencilerin suyu bile veresiye ile aldığı ortaya çıktı.
BİR ÖĞÜN YEMEK REDDEDİLDİ
Aylık beslenme çantası maliyetinin asgari ücret içindeki payı yüzde 7,27’ye yükselirken velilerin ve meslek örgütlerinin talep ettiği CHP’nin mecliste sunduğu öğrencilere bir öğün ücretsiz yemek verilmesine ilişkin kanun teklifi AKP ve MHP oylarıyla reddedildi.
TARİHİ OKULLAR KAPANIYOR
İstanbul’da Haydarpaşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin 124 yıllık binasının Milli Eğitim Akademisi yapıldığı ortaya çıktı. “Restorasyon” adı altında boşaltılan Çapa Fen Lisesi ile Karabük’teki Cemil Meriç Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin ise akıbetleri belirsiz.
5 GENÇTEN 1‘İ OKUL DIŞINDA
İktidarın gençleri geleceksizleştiren politikaları sonucu öğrenciler lise veya üstü bir eğitim programına devam etmiyor. Eurostat’ın raporuna göre 18-24 yaş grubunda eğitimden erken ayrılma oranı 2025 yılında yüzde 17,9 oldu. Veriye göre 1,3 milyon genç okuldan koptu.
EĞİTİM PİYASALAŞIYOR
AKP iktidarının eğitim piyasalaştırmasıyla özel okulların payı 3,72’den 19,85’e yükseldi. Her 5 okuldan 1’i özel okula dönüştü. Özel okulların ücretleri dudak uçurtuyor.
LİSE
• Robert Koleji'nde hazırlık ücreti 1 milyon 728 bin 900 TL
• Alman Lisesi'nde 1 milyon 395 bin TL
• Üsküdar Amerikan Lisesi'nde 1 milyon 395 bin TL
İLKOKUL-ORTAOKUL
• Bahçeşehir Koleji'nde 419 bin TL
• Bilfen Koleji'nde 1 milyon 221 bin 500 TL
• Doğa Koleji'nde 310 bin TL - 450 bin TL
ÖĞRETMEN TAŞIMA SİSTEMİ
İktidara geldiği 2002 yılından bu yana 19 bin 708 köy okulunu kapatan iktidar, taşımalı eğitim sistemini de ortadan kaldırmanın telaşına düştü. Uygulanmaya çalışılan yeni düzenle öğrenciler değil öğretmenler taşınırken sistemin giderek daha karmaşık hale geleceği ön görülüyor.
∗∗∗
PİYASACI VE GERİCİ EĞİTİM POLİTİKASI
Eğitim Sen Genel Başkanı Kemal Irmak
Eğitim alanında devasa sorunlar var ama hiçbir sorunun çözüldüğü bir yıl olmadı. Bakanlık sorun çözmek üzere değil eğitimi giderek itibarsız hale getiriyor. Eğitimde sorunlar yaratılarak velileri ve öğrenciler özel okulara dolayısıyla sermayenin eline bırakıyorlar. Çok ciddi piyasacı bir eğitim politikası izleniyor. Ankara'da haklarını almaya çalışan öğretmenler bunun sonucu. MESEM'lerde yaşananlar piyasacı eğitimin sonucu.
Diğer taraftan çocuklar okullara aç geliyorlar. Bu çocukların bir öğün yemek talebi karşılanmıyor. Norm fazlası öğretmenleri istekleri dışında kilometrelerce uzağa; 100 kilometre, 120 kilometre uzaklara gönderdiler. Öte yandan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretmeni boş bırakmayan, sürekli çalıştıran ama bu öğretmeni ders anlatan, çocuklara hedef gösteren, davranışlar kazandıran bir maarif programı değil. Bütün bunlar piyasacı ve gerici eğitim politikası.
Kemal Irmak
∗∗∗
OKULLAR KUŞATILDI
Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay
Eğitimde tam anlamıyla çöküş yaşıyoruz. Bu eğitim yılında okulların artık güvenli olmadığını gördük. Birçok protokolle siyasi iktidarın ideolojik arka planını oluşturan tarikatlar okullara gidip propaganda yapıyor. Özel sektör öğretmenlerine, mülakat mağdurlarına şiddet uygulayan, okullarda da öğretmenin sorunlarını görmeyen anlayış var. Özel okul oranı %1'den %20'ye çıktı. Ankara Çankaya’da özel okul sayısı devlet okulu sayısından daha fazla. Devlet okullarının bütün ekonomik yükü de velilerin sırtına yüklenmiş durumda. O nedenle ben şöyle bir benzetme yapıyorum buna da: Okul şirkete, veli finansöre, öğrenci de müşteriye dönüştü bugünün Türkiye’sinde. Her beş çocuktan biri, özellikle lise düzeyinde okul dışında. Yani 2 milyonun üzerinde çocuk aslında okulda değil.
Kadem Özbay
∗∗∗
DEVRİMLERE SAHİP ÇIKALIM
Eğitim Uzmanı Dr. Nejla Doğan
AKP eğitimdeki bu gerici-piyasacı yapıyı kurumsallaştırmak istese de öğrencilerin de öğretmenlerin de velilerin de bu yapıya karşı büyük bir öfke duyduğu açık. Ama eğitimdeki her bir başlık bu ülkenin geleceğini doğrudan ilgilendiriyor. Biliyorsunuz Cumhuriyet eğitim devrimleri üzerine kuruldu. Yıkılmış bu Cumhuriyet’i yeniden ayağa kaldıracaksak ve yeniden yurttaş olmaya talip olacaksak eğer, önce eylemdeki öğretmene, mahallemizdeki okula sahip çıkmamız gerekiyor.
Nejla Doğan
∗∗∗
ZİLLER DURDU SİRENLER ÇALDI
2025-26 Eğitim yılında ülke tarihinde ilk defa okullarda seri şiddet eylemleri yaşandı. En az 12 kişi saldırılar sonucu hayatını kaybetti. Daha fazlası yaralandı, darp edildi.
• 2 Mart 2025: İstanbul Çekmeköy’deki 11. sınıf öğrencisi F.S.B. öğretmen Fatma Nur Çelik ve Z.A. (52) ile öğrenci S.K’yi (15) bıçakla yaralamış Fatma Nur Çelik hayatını kaybetmişti.
• 13 Mart 2026: Aydın Kuşadası’nda bir ilkokulda görev yapan öğretmen Kıvanç Yılmaz Çoban, bir velinin saldırısına uğradı.
• 14 Nisan 2026: Urfa Siverek Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ndeki silahlı saldırıda 16 kişi yaralanmıştı.
• 15 Nisan 2026: Antep Şahinbey’deki bir lisede okulun bahçesinde park halinde bulunan öğretmene ait araca, saldırganlar tarafından 3 el ateş edildi.
• 15 Nisan 2026: Maraş’daki Ayser Çalık Ortaokulu’nda 8’nci sınıf öğrencisi İ.A.M.’nin düzenlediği silahlı saldırıda kendisiyle beraber en az 11 kişiyi katletti. Saldırıda 10 kişi yaralandı.
• 9 Haziran 2026: Ağrı’da görev yapan 24 yaşındaki sözleşmeli öğretmen Irmak Ayşe Koparan’ın evinde ölü bulundu. Ölümünden önce mobbing, ulaşım ve barınma sorunlarıyla mücadele ettiği; yaptığı başvurulardan sonuç alamadığı iddia edildi. Okul müdürü Melahat İleri, tenzili rütbe ile okulda öğretmen olarak görevlendirildi. Hamur İlçe Milli Eğitim Müdürü Mehmet Özmüş açığa alındı.
Yorumlar