2010 referandumu ve 2012 4+4+4 eğitim yasası sonrası ülkemizde çok şey değişti. İktidarın “Yeni Türkiye Yüzyılı” gibi ifadelerle ilan ettiği yeni bir rejimin inşa edilme adımları hızlandırıldı. Her alanda rejim inşası adımları hızlandırıldı. Ancak en çok etkilenen alan eğitim oldu.
Eğitim kamusal hak olmaktan çıkarıldı. Özel okulların devlet okullarına oranı yüzde yirmilere ulaştı. Devlet okullarında da proje sınıflar, katkı payı, kayıt parası, bağış gibi isimler altında eğitimin ancak parayla satın alınarak ulaşılabilecek bir meta olduğu fikri olağanlaştırıldı. Mesleki eğitimde atılan adımlar MESEM, dört yeni okul modeli gibi uygulamalarla okullar, eğitim kurumları sermaye için erken yaşta ucuz hatta bedava iş gücü bulma kurumları haline getirildi. Mülakat, Milli Eğitim Akademisi, proje okullar gibi uygulamalarla liyakat artık ilke olmaktan çıkarıldı. Kişisel, sendikal, siyasal yakınlıkların, keyfiyetin hakim olduğu bir sistem yaratıldı.
Proje okullar yine gündemde. Ülkemizin köklü liseleri ile başlayan dönemin bakanı Nabi Avcı’nın “Sayıları üçü beşi geçmez” dediği proje okul uygulaması ile liselerin önemli bir bölümü proje okul haline getirildi. Ölçüsüz, kuralsız, kritersiz bir şekilde bu okullarda çalışan öğretmen ve eğitim yöneticilerinin bakanlıkça belirlendiği bir sistem yaratıldı.
Tuz öyle koktu ki; bir proje okulunda Sincan Anadolu Lisesi’nde müdür olan Ali Osman Köse bir “sendikanın” belirlediği isimlerin müdür yardımcısı olarak atanmasına itiraz edip istifa etti. Geçen yıl 9 bin 252 öğretmen proje okullarından fiili sürgün edildi. Geçtiğimiz yıl “Öğretmenime Dokunma” diyerek ülkemizin her yerine yayılan öğrenci eylemlerinin etkisi o denli rahatsız etmiş ki öğretmen görevlendirmeleri 26 Haziran karne gününe ertelendi. Öğrencilerin, öğretmenlerin okulda olmadığı saatlerde açıklandı.
Çok sayıda öğretmenin görev süresi uzatılmadı. Öğretmenler yine mağduriyetlerle, belirsizliklerle karşı karşıya bırakıldı.
Proje okullar ülkemizin temel gündemi olmaya devam edecek. Çünkü mesele bir okul türü, bir program türü uygulanması meselesi değil. Hangi öğretmenin, hangi okulda, ne kadar süre çalışıp çalışmayacağında hatta Akademi ile atanıp atanmayacağında kişisel, sendikal ve siyasal yakınlıkların belirleyici olduğu bir sistem inşa edildi.
Proje okullardaki değişikliğin ayak izlerini proje okul yönetmeliği değişikliğinde ve kalkınma planlarında görmüştük. Bazı okullar proje okul kapsamından çıkarıldı, yeni okullar proje okul kapsamına alındı. Kamuoyunda gündem olan Sincan Anadolu Lisesi de yeni proje okul olan okullardan.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verileri üzerinden güncel olan proje okullar verilerini incelediğimde yine iktidar icadı olan bir okul türündeki artış oldukça dikkat çekici. 2010 referandumu ve 2012 4+4+4 yasası sonrası atılan adımlardan biri de “Fen ve Sosyal Bilimler Programı / Projesi Uygulayan Anadolu İmam Hatip Liseleri” adıyla yeni bir okul türü icadıydı. 1 Eylül 2016 tarih ve 29818 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Millî Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği” esas alınarak başlatıldı.
Milli Eğitim Kanunu’na göre çok açık bir şekilde “İmam Hatip Liseleri; imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetleri yerine getirecek elemanları yetiştirmek amacıyla kurulan” ifadesi bulunmasına rağmen fen, sosyal bilimler imam hatip liseleri ismiyle bir okul türü yaratıldı.
MEB verileri üzerinden incelediğimizde örneğin İstanbul’da merkezi sınavla öğrenci alan 20 fen lisesi, 4 sosyal bilimler lisesi var iken proje okullar kapsamına alınan ve merkezi sınavla öğrenci alan 80 fen ve sosyal bilimler proje ve programı uygulayan imam hatip lisesi var. Yerel yerleştirme ile öğrenci alan imam hatip liseleri arasında da fen ve sosyal bilimler proje ve programı uygulayan imam hatip liseleri var.
Eğer bu sayılar güncellenmemiş rakamlar ise yine de aradaki fark ciddi boyutta.
Ayrıca imam hatip liseleri içinde açılan proje imam hatip ortaokulları da yalnızca imam hatiplere özel bir uygulama. Mesleki ve teknik eğitim politika belgesi ve proje okul yönetmeliği değişikliği ile meslek ortaokullarında, güzel sanatlar müzik, spor ortaokullarında da şimdilik sınırlı sayıda başlatılan bu uygulama da dönemin icadı.
Fen, Sosyal bilimler, Anadolu Liseleri bünyesinde açılan ortaokul uygulaması ismiyle bir uygulama yok iken imam hatipler bünyesinde açılan sınavla öğrenci alan sayıları ciddi boyuta ulaşan proje imam hatip ortaokulları da AKP dönemi eğitim politikalarından oldu.
Yorumlar